Ένα νέο πολιτικό τραγούδι για τη βία, τη μνήμη και την Αμερική που επιμένει να αντιστέκεται.
«Έγραψα αυτό το τραγούδι το Σάββατο, το ηχογράφησα χτες και σας το κυκλοφόρησα σήμερα ως αντίδραση στην κρατική τρομοκρατία που βιώνει η Μινεάπολη. Είναι αφιερωμένο στον λαό της Μινεάπολης, στους αθώους γείτονές μας μετανάστες και στη μνήμη του Άλεξ Πρέτι και της Ρενέ Γκουντ.
Μείνετε ελεύθεροι».
— Μπρους Σπρίνγκστιν
Αυτό έγραψε στην ανάρτησή του στο Facebook ο Μπρους Σπρίνγκστιν. Τριάντα τρία χρόνια πριν έγραψε το «Streets of Philadelphia», στο οποίο μιλούσε για έναν άνθρωπο που ζει με AIDS, σε μια εποχή που η ασθένεια αυτή, μια μάστιγα, συνοδευόταν από φόβο, στιγματισμό και κοινωνική απομόνωση. Τώρα γράφει το «Streets of Minneapolis» για τον τρόμο που σκορπούν οι μασκοφόροι του ICE στους δρόμους της Μινεάπολης. Κι εμείς ξυπνήσαμε ακούγοντας αυτό το νέο του τραγούδι, λιτό, με αμερικανική μελωδία, που θυμίζει Ντίλαν στον τόνο και στην αίσθηση (κείμενο: Δήμητρα Γκρους).
Το «Streets of Minneapolis» μιλά πολύ συγκεκριμένα για τη δράση των ομοσπονδιακών δυνάμεων μετανάστευσης (ICE) στους δρόμους της Μινεάπολης, και τους περιγράφει ως «King Trump’s private army» που στάλθηκε για να «επιβάλει τον νόμο».
Περιγράφει τη βία και τις συγκρούσεις με διαδηλωτές, τον φόβο που βιώνουν οι μετανάστες και οι άνθρωποι με μαύρο ή καφέ δέρμα, τις διαδηλώσεις από πολίτες που βγήκαν στον δρόμο για δικαιοσύνη, με συνθήματα όπως «ICE out now» να ακούγονται χορωδιακά.
Oh our Minneapolis, I hear your voice…
Singing through the bloody mist…
Το τραγούδι αναφέρεται ρητά στους δύο θανάτους, του Άλεξ Πρέτι και της Ρενέ Γκουντ, που σκοτώθηκαν από ομοσπονδιακούς πράκτορες στη Μινεάπολη, και επιμένει στη μνήμη τους με τη γραμμή «We’ll remember the names of those who died on the streets of Minneapolis». Είναι ένα τραγούδι για μια συγκεκριμένη πόλη, σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, τον χειμώνα του ’26, και για μια συγκεκριμένη μορφή βίας στην Αμερική του Τραμπ.
Ο Μπρους Σπρίνγκστιν εκφράζει την Αμερική που αγαπάμε και που αντιστέκεται. Ένας ανήσυχος καλλιτέχνης με δημοκρατικά αντανακλαστικά, που το βράδυ του Σαββάτου τον οδήγησαν να γράψει, μέσα σε λίγες ώρες, ένα τραγούδι που μπορεί να τραγουδηθεί συλλογικά, από όλους τους πολίτες του κόσμου, μαζί με τους κατοίκους της Μινεάπολης, στη μνήμη του Άλεξ και της Ρενέ. Είναι συγκινητικό.
Πάντοτε πολιτικό ον, σχεδόν πάντα στη σωστή πλευρά της ιστορίας. Στα τραγούδια του παρουσιάζει την Αμερική ως χώρα ελευθεριών και κοινωνικής δικαιοσύνης, μια Land of Hope and Dreams. Μιλά για την Αμερική από τα κάτω: για τους εργάτες, τους ανέργους, τους βετεράνους πολέμου, τους ανθρώπους στο περιθώριο του «αμερικανικού ονείρου». Χαρακτηριστικό το Born in the USA: Ένα τραγούδι συχνά παρεξηγημένο ως πατριωτικός ύμνος, που στην πραγματικότητα είναι σκληρή κριτική για τον πόλεμο του Βιετνάμ και την εγκατάλειψη εκείνων που πλήρωσαν το τίμημά του.
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’00, ο Σπρίνγκστιν πήρε ανοιχτά θέση υπέρ των Δημοκρατικών. Στήριξε δημόσια τον Τζον Κέρι, τον Μπαράκ Ομπάμα, τον Τζο Μπάιντεν. Συμμετείχε σε προεκλογικές εκστρατείες και μίλησε ξεκάθαρα εναντίον του Τζορτζ Μπους για τους πολέμους και την κοινωνική του πολιτική, αλλά και εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο κατηγόρησε για διχασμό, κυνισμό και διαστρέβλωση των αμερικανικών αξιών. Κάθε φορά, όμως, μοιάζει να δηλώνει μια ηθική στάση παρά μια κομματική τοποθέτηση. Ένας μεγάλος καλλιτέχνης, βαθιά πατριώτης αλλά όχι εθνικιστής. Που αγαπά τη χώρα του και όταν την κριτικάρει, το κάνει ως πολίτης που πιστεύει ότι μπορεί και οφείλει να γίνει καλύτερη.
Ίσως γι’ αυτό τον αγαπούν τόσο στις εργατικές περιοχές όσο και στους προοδευτικούς αστικούς κύκλους. Γιατί ο Μπρους Σπρίνγκστιν έχει έναν σπάνιο τρόπο να ενώνει αυτά τα δύο και να θυμίζει ότι η μουσική μπορεί ακόμη να είναι πράξη ευθύνης.
Με αφορμή το τραγούδι αυτό για τους δρόμους της Μινεάπολης, αξίζει να θυμηθούμε και τη φιλία του Σπρίνγκστιν με τον Ομπάμα, ίσως μία από τις πιο ενδιαφέρουσες και ουσιαστικές συναντήσεις μουσικής, πολιτικής και δημόσιου λόγου στη σύγχρονη Αμερική. Δύο άντρες από διαφορετικούς κόσμους, ένας μουσικός της εργατικής τάξης από το Νιου Τζέρσεϊ και ένας πολιτικός με ακαδημαϊκή διαδρομή, που όμως μιλούσαν για την ίδια Αμερική: Τη χώρα των αντιφάσεων, των ανισοτήτων, αλλά και της ελπίδας.
Η σχέση τους έγινε δημόσια κυρίως την περίοδο της πρώτης προεδρικής εκστρατείας του Ομπάμα. Ο Σπρίνγκστιν τον στήριξε ενεργά, σαν να έβλεπε σε αυτόν μια ειλικρινή προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του αμερικανικού ονείρου. Στις κοινές τους εμφανίσεις, αλλά και στον τρόπο που μιλούσαν ο ένας για τον άλλον, φαινόταν καθαρά ότι δεν επρόκειτο απλώς για σχέση καλλιτέχνη-πολιτικού, αλλά για μια συνομιλία δύο πολιτών με κοινή αγωνία για τη δημοκρατία.
Για αυτή τη συνομιλία και αυτή τη σχέση έχουμε άποψη επειδή αποτυπώθηκε στο βιβλίο που δημιούργησαν μαζί, το Renegades: Born in the USA, όπου παίρνει τη μορφή μιας εκ βαθέων εξομολόγησης ανάμεσα σε δύο φίλους που ο καθένας, με τον τρόπο του, άφησε το αποτύπωμά του στην πρόσφατη ιστορία της χώρας τους. Και μαζί μια εκτενής συζήτηση πάνω στην Αμερική, τη δημοκρατία, τη φυλή, την πατρίδα, την πατρότητα, την αποτυχία και την ευθύνη. Ο Σπρίνγκστιν μιλά όπως πάντα μέσα από ιστορίες και βιώματα, ο Ομπάμα απαντά με πολιτική εμπειρία και στοχασμό. Με αμφιβολίες και οι δύο, συχνά με χιούμορ, πάντα με ειλικρίνεια.
Στην ελληνική έκδοση, Renegades-Ασυμβίβαστοι-Γεννημένοι στην Αμερική (Athens Bookstore Publications), τον πρόλογο υπογράφει ο Νίκος Πορτοκάλογλου, ο οποίος απέδωσε και τους στίχους στα ελληνικά· ένας καλλιτέχνης που κι αυτός μίλησε για κοινωνίες, γενιές και ανθρώπους «από τα κάτω», με λόγο πολιτικό, χωρίς συνθήματα.
Ο Μπρους Σπρίνγκστιν μας θυμίζει ότι η πολιτική, στην πιο καθαρή της μορφή, ξεκινά από την προσωπική ιστορία και καταλήγει στη συλλογική ευθύνη. Αυτό ακριβώς το ήθος εκφράζει στις δημόσιες τοποθετήσεις του, όπως και τώρα, με το «Streets of Minneapolis». Ένα τραγούδι που θα φτάσει παντού και θα τραγουδηθεί από εκατομμύρια ανθρώπους, με προδιαγραφές hit. Την ίδια στιγμή, ένα τραγούδι μνήμης, αντίστασης και αξιοπρέπειας. Μια έκκληση υπεράσπισης της δημοκρατίας, του πολυτιμότερου αγαθού που έχουμε. Stay free.
(…)
Crying through the bloody mist
We’ll remember the names of those who died
On the streets of Minneapolis
Now they say they’re here to uphold the law
But they trample on our rights
If your skin is black or brown my friend
You can be questioned or deported on sight
In chants of ICE out now
Our city’s heart and soul persists
Through broken glass and bloody tears
On the streets of Minneapolis
Oh our Minneapolis, I hear your voice
Singing through the bloody mist
Here in our home they killed and roamed
In the winter of ’26
We’ll take our stand for this land
And the stranger in our midst
We’ll remember the names of those who died
On the streets of Minneapolis
We’ll remember the names of those who died
On the streets of Minneapolis
Streets of Minneapolis | Στίχοι σε ελεύθερη μετάφραση στα ελληνικά
(…)
Κλαίγοντας μέσα απ’ την αιματηρή ομίχλη
θα θυμόμαστε τα ονόματα όσων χάθηκαν
στους δρόμους της Μινεάπολης.
Τώρα λένε πως ήρθαν για να επιβάλουν τον νόμο,
μα ποδοπατούν τα δικαιώματά μας.
Αν το δέρμα σου είναι μαύρο ή καφέ, φίλε μου,
μπορεί να σε ανακρίνουν ή να σε απελάσουν επιτόπου.
Με συνθήματα «ICE έξω τώρα»,
η καρδιά και η ψυχή της πόλης μας επιμένουν,
μέσα από σπασμένα τζάμια και αιματηρά δάκρυα,
στους δρόμους της Μινεάπολης.
Μινεάπολή μας, ακούω τη φωνή σου
να τραγουδά μέσα απ’ την αιματηρή ομίχλη.
Εδώ, στο σπίτι μας, σκότωσαν και σάρωσαν τους δρόμους
τον χειμώνα του ’26.
Θα σταθούμε όρθιοι γι’ αυτή τη γη
και για τον ξένο ανάμεσά μας.
Θα θυμόμαστε τα ονόματα όσων χάθηκαν
στους δρόμους της Μινεάπολης.
Θα θυμόμαστε τα ονόματα όσων χάθηκαν
στους δρόμους της Μινεάπολης.
Πηγή: athensvoice.gr