Tο Ιράν διαθέτει ένα εθνικό σύστημα κληρώσεων αυτοκινήτων, μέσω του οποίου αποφασίζεται ποιοι θα έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν ένα φθηνό εγχώριο αυτοκίνητο.
Η αγορά αυτοκινήτου στο Ιράν είναι πραγματικά παράδοξη. Τα εγχώρια μικρά αυτοκίνητα είναι εξαιρετικά φθηνά, αλλά ταυτόχρονα εξαιρετικά δύσκολα στην απόκτηση, ενώ ένα Toyota Land Cruiser κοστίζει 250.000 ευρώ.
Το Ιράν διαθέτει μια εγχώρια αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία επιδοτείται από το κράτος και περιλαμβάνει αρκετές μάρκες. Μεταξύ των σημαντικότερων είναι οι Iran Khodro, Saipa Corporation, Pars Khodro, Modiran Vehicle Manufacturing, Bahman Motor και Kerman Motor. Μια ακόμη σημαντική εταιρεία είναι η Zamyad, θυγατρική της Saipa, η οποία κατασκευάζει μια έκδοση του pickup Nissan Junior της δεκαετίας του ’70. Υπάρχει επίσης η Farda Motors, η οποία ουσιαστικά κατασκευάζει κινεζικά μοντέλα κατόπιν αδειοδότησης.
Στα 40 δισ. η ιρανική αγορά αυτοκινήτου
Σύμφωνα με τη Mordor Intelligence, η αξία της ιρανικής αγοράς αυτοκινήτου το 2026 εκτιμάται στα 40 δισ. ευρώ και προβλέπεται να ξεπεράσει τα 62 δισ. ευρώ έως το 2031.
Οι Ιρανοί έχουν επίσης πρόσβαση σε ορισμένα καινούργια εισαγόμενα αυτοκίνητα, όπως Toyota και μοντέλα κινεζικών κατασκευαστών, μεταξύ των οποίων η Chery, ενώ στους δρόμους εξακολουθούν να κυκλοφορούν παλαιότερα εισαγόμενα μοντέλα, όπως Peugeot.
Ωστόσο, η λέξη «πρόσβαση» είναι μάλλον υπερβολική. Μόνο ένας περιορισμένος αριθμός εταιρειών που συνδέονται με το κράτος και μεσαζόντων έχουν τη δυνατότητα να εισάγουν αυτοκίνητα και, μεταξύ δασμών και ΦΠΑ, η τελική τιμή μπορεί να αυξηθεί έως και κατά 200%.
Έτσι, παρά τον αρκετά μεγάλο αριθμό εγχώριας παραγωγής μοντέλων και ορισμένων εισαγόμενων αυτοκινήτων, η αγορά ενός αυτοκινήτου είναι ουσιαστικά απρόσιτη για πολλούς Ιρανούς, εξαιτίας του αυξανόμενου κόστους ζωής και του πληθωρισμού.
Οι τιμές είναι δύσκολο να παρακολουθηθούν λόγω της μεγάλης αστάθειας του ιρανικού νομίσματος. Ωστόσο, θεωρητικά, ένα Saipa Quick S, ένα μικρό αυτοκίνητο 87 ίππων που βασίζεται στην παλιά πλατφόρμα του Kia Pride, μπορεί να αγοραστεί για περίπου 3.800 ευρώ εφόσον ο ενδιαφερόμενος είναι αρκετά τυχερός ώστε να κερδίσει στην κρατική κλήρωση αυτοκινήτων.
Το αποτέλεσμα είναι μια πραγματικά παράξενη αγορά. Τα φθηνότερα αυτοκίνητα κοστίζουν πολύ λιγότερο από οτιδήποτε αντίστοιχο στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, όμως πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να τα αγοράσουν εξαιτίας του ανεξέλεγκτου πληθωρισμού. Την ίδια στιγμή, τα εισαγόμενα αυτοκίνητα κοστίζουν υπερδιπλάσια σε σχέση με τις γειτονικές χώρες.
Ένα καλά εξοπλισμένο Land Cruiser είναι αναμφίβολα ένα ακριβό και ικανό αυτοκίνητο, όμως η τιμή του που πλησιάζει τις 250.000 ευρώ, το καθιστά πρακτικά απρόσιτο.
Αυτοκίνητο μετά από κλήρωση
Επιπλέον, η ιρανική αγορά αυτοκινήτου λειτουργεί ουσιαστικά με ένα σύστημα δύο διαφορετικών τιμών: τις λεγόμενες «τιμές εργοστασιακής κλήρωσης» και τις τιμές της ελεύθερης αγοράς.
Οι τιμές της εργοστασιακής κλήρωσης καθορίζονται από την κυβέρνηση και είναι εξαιρετικά χαμηλές, κάτω από τις τιμές της αγοράς, με στόχο τα αυτοκίνητα να παραμένουν «στατιστικά προσιτά».
Επειδή όμως δημιουργείται τεχνητά μια κατάσταση υψηλής ζήτησης και χαμηλών τιμών, το Ιράν διαθέτει ένα εθνικό σύστημα κληρώσεων αυτοκινήτων, μέσω του οποίου αποφασίζεται ποιοι θα έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν ένα φθηνό εγχώριο αυτοκίνητο.
Οι Ιρανοί πολίτες εγγράφονται διαδικτυακά, συχνά καταβάλλοντας προκαταβολικά ένα ποσό, και ουσιαστικά συμμετέχουν σε μια κλήρωση για το δικαίωμα να αγοράσουν ένα αυτοκίνητο σε ιδιαίτερα χαμηλή τιμή.
Υπάρχει, φυσικά, και η δευτερογενής ελεύθερη αγορά. Οι τιμές της ελεύθερης αγοράς διαφέρουν δραματικά, καθώς η πραγματική ζήτηση για αυτοκίνητα είναι πολύ υψηλή.
Καθώς η αξία του ιρανικού νομίσματος υποχωρεί συνεχώς, οι Ιρανοί δεν αντιμετωπίζουν πλέον τα αυτοκίνητα ως περιουσιακά στοιχεία που χάνουν την αξία τους με τον χρόνο. Αντίθετα, τα βλέπουν περισσότερο ως επενδυτικά καταφύγια, όπως ο χρυσός ή τα ξένα νομίσματα.
Πηγή: 4troxoi.gr