«Είναι άλλωστε ο δικός τους μύθος», σχολιάζει η Niki Kitsantonis στους New York Times κάνοντας ένα μίνι ρεπορτάζ για την «Οδύσσεια» των ΙΜΑΧ.
«Πριν από την κυκλοφορία της ταινίας Οδύσσεια ορισμένοι στην Ελλάδα ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όσον αφορά τη νέα απόδοση αυτού του αγαπημένου μύθου» παρατηρεί η Niki Kitsantonis σε σχετικό άρθρο της στους New York Times συνεχίζοντας:
«Ωστόσο, πολλοί από όσους την είδαν το πρώτο Σαββατοκύριακο της προβολής της εξέφρασαν θετικές κριτικές».
Ευρύτερη συζήτηση
Η ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν δέχτηκε κριτική στην Ελλάδα τις εβδομάδες πριν από την κυκλοφορία της, ιδίως λόγω της επιλογής της μαύρης ηθοποιού Λουπίτα Νιόνγκο για τον ρόλο της Ελένης της Τροίας, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συζήτησης για το πώς θα έπρεπε να διασκευασθεί ένας από τους πιο διαχρονικούς μύθους του κόσμου.
«Ωστόσο, αφού οι θεατές είδαν την ταινία το πρώτο Σαββατοκύριακο προβολής της στην Ελλάδα, όπου το έπος του Ομήρου παραμένει βαθιά ριζωμένο στην πολιτιστική ταυτότητα, η ανταπόκριση φάνηκε να είναι σε μεγάλο βαθμό ενθουσιώδης» συμπληρώνει η Kitsantonis.
«Καθώς το πλήθος έβγαινε από τις αίθουσες στην Αθήνα μετά από τρεις ώρες προβολής του επικού έργου που γυρίστηκε σε IMAX την Παρασκευή, 18 Ιουλίου το βράδυ, πολλοί δήλωσαν ενθουσιασμένοι που ένα έργο το οποίο γράφτηκε πριν από σχεδόν τρεις χιλιετίες ενέπνευσε μια μεγάλη παγκόσμια παραγωγή, μεταφέροντας στην οθόνη σκηνές που είχαν συναντήσει για πρώτη φορά στα σχολικά τους θρανία».
«Με συνεπήρε», είπε ο Κώστας Αναστασιάδης, 55 ετών. «Με πήγε πίσω 45 χρόνια, όταν διαβάζαμε την ιστορία στο σχολείο».
Παρά την κλίμακα και τις τεχνολογικές φιλοδοξίες της ταινίας, είπε ότι τα εφέ εξυπηρέτησαν την ιστορία αντί να την επισκιάσουν. «Αυτός ο ήρωας δεν χρειάζεται γραφικά ή CGI», είπε. «Το κείμενο υπερβαίνει τα πάντα».
Σχετικά με την απόφαση του Νόλαν να επιλέξει τη Νιόνγκο για τον ρόλο της Ελένης της Τροίας, ο Αναστασιάδης είπε ότι ένιωσε ότι αυτό «ενίσχυσε την καθολικότητα» του έργου του Ομήρου.
«Άλλοι χαρακτήρισαν τη συζήτηση -κατά τη διάρκεια της οποίας οι ειδικοί, ερευνητές και μη αντάλλαξαν αιχμηρές δηλώσεις για αρκετούς μήνες- ως υπερβολική, επισημαίνοντας ότι η ηθοποιός εμφανίστηκε στην οθόνη μόνο για λίγα λεπτά» προσθέτει η Kitsantonis.
Η πλευρά των ελληνικών μίντια
Οι κριτικές στην Ελλάδα ήταν ανάμεικτες για την ταινία, η οποία απέφερε περίπου 264,1 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως κατά το πρώτο Σαββατοκύριακο προβολής της.
«Η εφημερίδα Καθημερινή ανέφερε ότι ο Νόλαν ανταποκρίθηκε σε μια ομηρική πρόκληση, “συνδυάζοντας ένα έπος που αντηχεί διαμέσου των αιώνων με μεταμοντέρνες καλλιτεχνικές ευαισθησίες”» γράφει η Niki Kitsantonis στους New York Times και συνεχίζει:
«Το “Αθηνοράμα”, ένα κορυφαίο ελληνικό περιοδικό πολιτισμού και ψυχαγωγίας, εξήρε την οπτική φιλοδοξία της ταινίας, αλλά υποστήριξε ότι απέφυγε τη φιλοσοφική και αφηγηματική πολυπλοκότητα του πρωτότυπου έργου του Ομήρου».
Η Ευγενία Μακρυγιάννη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, δήλωσε ότι η «Οδύσσεια» παραμένει στενά συνδεδεμένη με τη σύγχρονη ελληνική ταυτότητα μέσω της ομηρικής έννοιας του «νόστου», της νοσταλγίας για την πατρίδα και της επιστροφής που καθοδηγεί το ταξίδι του Οδυσσέα.
«Συνδέεται με τις ιστορικές εμπειρίες της ίδιας της Ελλάδας τον πόλεμο, την εξορία, τις οικονομικές δυσκολίες και τη μετανάστευση» διευκρίνισε. «Ο Οδυσσέας συμβολίζει την ανθεκτικότητα, την αποφασιστικότητα και τη δύναμη να επιμένει κανείς ενάντια στις αντιξοότητες».
Τα κλασικά έργα παραμένουν ζωντανά επειδή κάθε γενιά ανακαλύπτει νέες σημασίες σε αυτά, πρόσθεσε η Μακρυγιάννη, με τους σύγχρονους δημιουργούς να ερμηνεύουν εκ νέου τον Οδυσσέα ως ταξιδιώτη, μετανάστη, κάποιον που αναζητά να ανήκει κάπου. «Ο ίδιος ο Όμηρος δεν αλλάζει, αλλάζουν οι αναγνώστες του» εξήγησε.
Η θάλασσα, το φως και το άγριο ανάγλυφο της Ελλάδας
Στην προβολή στην Αθήνα, το κοινό φάνηκε να αποδέχεται σε μεγάλο βαθμό την απουσία Ελλήνων ηθοποιών, έχοντας συνηθίσει να βλέπει ξένους ηθοποιούς να αναλαμβάνουν ελληνικούς ρόλους σε μεγάλες παραγωγές όπως το «300» και η «Τροία».
Για ορισμένους, η ισχυρότερη σύνδεση προήλθε από τα τοπία: Η θάλασσα, το φως και το άγριο ανάγλυφο της Ελλάδας, όπου ο Νόλαν γύρισε τμήματα της ταινίας, έκαναν τον κόσμο του Ομήρου να φαίνεται αμέσως αναγνωρίσιμος.
Κάποιοι εντυπωσιάστηκαν από την απεικόνιση του Οδυσσέα από τον Νόλαν, όχι απλώς ως έναν πολυμήχανο ήρωα, αλλά ως έναν άνδρα που μεταμορφώθηκε από τον πόλεμο και αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει τις συνέπειές του.
Το πνεύμα του Οδυσσέα
Ο Βαγγέλης Δραβόπουλος, 17 ετών, είπε ότι η ταινία του έδωσε μια νέα οπτική για το ποίημα που είχε μελετήσει τρία χρόνια νωρίτερα. «Ήταν καταπληκτικό να δω όλες τις σκηνές, τον Κύκλωπα, τους γίγαντες» είπε.
«Στο σχολείο, η έμφαση δινόταν στην ύβρη του Οδυσσέα και στην επιμονή του. Στην ταινία, συνειδητοποίησε τι είχε κάνει λάθος».
Ο φίλος του, ο Στυλιανός Κογίνης, επίσης 17 ετών, χαιρέτισε το γεγονός ότι ο Νόλαν έδωσε τη δική του πινελιά στην ιστορία. «Έτσι πρέπει να είναι ο κινηματογράφος» είπε, προσθέτοντας: «Το πνεύμα του Οδυσσέα ήταν εκεί».
Είπε ότι τον εντυπωσίασε ιδιαίτερα το γεγονός ότι την Αθηνά, που συνοδεύει τον Οδυσσέα στο ταξίδι του, παίζει η Ζεντάγια, η οποία υποδύθηκε επίσης μια νεαρή γυναίκα που εκτελέστηκε κατά τη διάρκεια της μάχης της Τροίας. «Δεν ήταν η θεά που τον συνόδευε, αλλά οι τύψεις του» είπε ο Κογίνης.
«Πολύ χολιγουντιανή»
Ωστόσο, δεν πίστευαν όλοι οι θεατές ότι η παραγωγή του Νόλαν αποτύπωσε την πολυπλοκότητα του ομηρικού έπους.
Η Χριστίνα Γεωργίου, 36 ετών, είπε ότι η ταινία ήταν εντυπωσιακή οπτικά, αλλά της έλειπε το βάθος. «Ήταν πολύ χολιγουντιανή, με παρατεταμένες σκηνές μάχης και υπερβολικά κοστούμια» είπε.
«Βασικά, παρέβλεψε τον πλούτο του έπους και μετέτρεψε ένα έπος σε παραμύθι με ηθικό δίδαγμα».
Η Μακρυγιάννη, καθηγήτρια κλασικών σπουδών, δήλωσε ότι η διαμάχη γύρω από την ταινία αποτελεί απόδειξη της διαχρονικής σημασίας του Ομήρου. «Όταν ένα έργο συνεχίζει να προκαλεί συζήτηση σχετικά με το ποιος έχει το δικαίωμα να αφηγηθεί την ιστορία του και πώς πρέπει να απεικονίζονται οι ήρωές του», είπε, «εξακολουθεί να φέρει βαθιά συμβολική δύναμη».
Για τον Βαγγέλη, τον φοιτητή, η ταινία αποτέλεσε μια συγκινητική υπενθύμιση της διαχρονικής σημασίας ενός από τα καθοριστικά έργα της Ελλάδας. «Νιώθω περήφανος που όλα αυτά συνέβησαν στη χώρα μας» είπε «και που ο κόσμος εξακολουθεί να μιλάει για την “Οδύσσεια” χιλιάδες χρόνια αργότερα».
Πηγή: ogdoo.gr